Leke rehberi · Çözücü grubu
Halıda Mürekkep Lekesi
Mürekkep, halı lekeleri arasında en düşük başarı oranına sahip üç gruptan biridir. Bu sayfada abartılı vaat yerine kimyasal gerekçe, ölçülmüş oran ve yapılmaması gerekenler var.
Kısa cevap
Halıdaki mürekkep lekesi su ile değil, çözücü ile çıkarılır. Doğru yöntem sıvıyı emdirmek, ovalamamak ve dıştan içe tamponlamaktır. Tesisimizde taze tükenmez kalem lekesinde tam çıkma oranı %70, kurumuş lekede %40'tır. Kalıcı keçeli kalemde garanti verilmez. İlk 30 dakika içinde yapılan doğru müdahale, sonucu ortalama 30 puan yükseltir.
Mürekkebin kimyası neden bu kadar inatçı?
Mürekkep tek bir madde değil, üç bileşenin karışımıdır: renk veren pigment ya da boyar madde, bunu taşıyan çözücü ve kuruduktan sonra pigmenti life yapıştıran bağlayıcı reçine. Çay veya kahve lekesinde sadece bitkisel bir pigmenti sökmeniz yeterlidir. Mürekkepte ise önce reçine bağını kırmanız, sonra serbest kalan pigmenti lifin dışına taşımanız gerekir. İki aşamalı bu işlem, tek aşamalı lekelere göre hem daha uzun sürer hem daha risklidir.
İkinci zorluk pigmentin tanecik boyutudur. Mürekkep pigmenti mikron altı boyuttadır ve akrilik ya da polipropilen lifin yüzeyindeki mikro gözeneklere fiziksel olarak sıkışır. Bu noktada leke artık yüzeyde duran bir kir değil, lifin bir parçası gibi davranır. Halının kendi boyasını sökmeden pigmenti çıkarmak, çözücü konsantrasyonu ile temas süresinin çok dar bir aralıkta tutulmasını gerektirir.
Kalem türüne göre davranış farkı
Sivas'ta bize gelen mürekkep lekelerinin büyük bölümü öğrenci evlerinden ve çocuk odalarından geliyor. Kalem türünü bilmek, ön işlemin hangi çözücüyle başlayacağını doğrudan belirliyor:
- Tükenmez kalem: Yağ bazlı, yoğun kıvamlı pasta. Glikol ve reçine içerir. Yüzeyde durma eğilimi yüksektir, izopropil alkol grubu çözücülere iyi yanıt verir. En yüksek başarı bu grupta.
- Keçeli kalem (silinebilir): Su bazlı boyar madde. Lifin içine hızla girer ama bağlayıcısı zayıftır. Tampon yöntemiyle ve kademeli durulamayla kısmen sökülür.
- Kalıcı keçeli kalem (marker): Solvent bazlı, ksilen veya alkol taşıyıcılı. Lifi boyar. Bu grupta halının kendi rengini bozmadan lekeyi almak çoğunlukla mümkün değildir; oran %25-35 bandındadır.
- Dolma kalem mürekkebi: Sıvı ve akışkan olduğu için geniş alana yayılır, ancak pigment yükü düşüktür. Erken müdahalede sonuç iyidir.
- Matbaa ve toner mürekkebi: Yağ ve reçine oranı en yüksek grup. Gazete izi ve yazıcı toneri lekelerinde çok turlu çözücü uygulaması gerekir.
Yayılma riski: mürekkebin asıl tehlikesi
Mürekkep lekesinde asıl hasar genellikle lekenin kendisinden değil, ilk müdahaleden doğar. Halı üzerine düşen 2-3 santimetrelik bir mürekkep noktası, üzerine alkol veya kolonya döküldüğünde saniyeler içinde 12-15 santimetrelik soluk bir haleye dönüşür. Sebep basit: çözücü pigmenti serbest bırakır, serbest pigment de kılcal hareketle hav boyunca ve tabana doğru dağılır.
Bu dağılma tek yönlü değildir. Pigment aşağı doğru tabana inerken, kuruma sırasında yukarı doğru geri de gelir. Yüzeyden temizlenmiş görünen bir mürekkep lekesinin iki gün sonra soluk bir gölge halinde geri gelmesinin nedeni budur. Tabana inen pigment kalıntısı, tam durulama yapılmadığı için nem hareketiyle tekrar yüzeye taşınır. Aynı geri dönüş mekanizmasını idrar lekelerinde koku olarak da görüyoruz.
Yanlış müdahale
Evde Kesinlikle Yapmayın
Aşağıdaki beş uygulama, tesisimize gelen mürekkep lekelerinin çıkma oranını ortalama 20-30 puan düşürüyor. Halıyı bize getirmeden önce yapılan işlem, bizim çözücümüzün tutunacağı yüzeyi de değiştiriyor.
- Doğrudan alkol veya kolonya dökmek. Pigmenti sıvılaştırır, leke alanını 4-6 katına çıkarır.
- Ovalamak, fırçalamak. Mekanik sürtme pigmenti hav dibine ve tabana doğru iter, geri getirilemez.
- Sıcak su kullanmak. Reçineyi yumuşatıp lif gözeneğine oturmasını hızlandırır.
- Çamaşır suyu veya hipo denemek. Mürekkebi çıkarmaz, halının kendi boyasını söker. Ortaya sarı-beyaz kalıcı bir iz çıkar.
- Saç kurutma makinesiyle kurutmak. Isı, pigmenti life kalıcı olarak sabitler; leke ısı görmüş sayılır.
Doğru ilk müdahale
İlk 30 Dakikada Yapılacaklar
Halıyı bize ulaştırana kadar geçen sürede tek hedefiniz lekeyi büyütmemek olmalı. Aşağıdaki sıra bunun için yeterlidir.
- Kalemi halının üstünden kaldırın, sızıntı varsa kaynağı kesin.
- Kuru ve beyaz bir kağıt havluyu lekenin üzerine bastırın, çekmeden 10-15 saniye bekleyin. Amaç emdirmektir, silmek değildir.
- Havluyu temiz yüzüne çevirerek işlemi 4-5 kez tekrarlayın. Havluya boya geçtiği sürece devam edin.
- Leke kenarından merkeze doğru çalışın. Ters yön lekeyi genişletir.
- Ovmayın, ıslatmayın, ısıtmayın. Üzerine kuru bez örtün ve o alana basılmasını engelleyin.
- Aynı gün 0 506 929 13 20 numarasını arayın; kalemin türünü söyleyin, mümkünse kalemi teslim sırasında gösterin.
Tesiste uygulanan sıra
Mürekkep Lekeli Halıya Ne Yapıyoruz?
Mürekkep, standart hat akışına doğrudan sokulmaz. Halı önce ayrı tezgaha alınır, nokta işlemi tamamlanır, sonra genel yıkamaya girer.
-
Leke tanımlama ve kayıt
Lekenin yaşı, kalem türü, alanı ve halının elyafı fişe yazılır. Akrilik, polipropilen, yün ve viskon için farklı çözücü seçilir.
Süre: 5 dakika -
Görünmez bölgede renk testi
Halının kenar payından beyaz bez testi yapılır. Bezde renk çıkarsa konsantrasyon düşürülür veya işlem alınmaz.
Bekleme: 60 saniye · beyaz bez -
Kontrollü çözücü uygulaması
Çözücü halıya değil beze emdirilir, dıştan içe tamponlanır. Her turda temiz yüzey kullanılır, pigment beze alınır.
Temas: 30-90 saniye / tur -
Nötrleme ve ara durulama
Çözücü kalıntısı nötr pH şampuanla dengelenir. Bu adım atlanırsa kuruma sırasında sarı halka oluşur.
Şampuan pH 6,5 - 7,5 -
Genel yıkama ve üç turlu durulama
Halı tam otomatik hatta alınır. Çözülmüş pigmentin tabandan tamamen atılması için durulama turu eksiltilmez.
3 tur · köpük kontrolü -
Kurutma sonrası ikinci kontrol
Pigment geri dönüşü ancak halı kuruduktan sonra görülür. Gölge kalmışsa nokta işlemi bir kez daha tekrarlanır.
Kurutma 38-42 °C · kalan nem %10-15
Dürüst oran
Mürekkep Lekesinde Ne Beklemelisiniz?
Aşağıdaki değerler tesisimizde kayıt altına aldığımız sonuçlardır. "Tam çıkma", kuruduktan sonra günışığında gölge görülmemesi anlamına gelir.
| Mürekkep türü | Taze (0-24 saat) | Kurumuş (1 hafta+) |
|---|---|---|
| Tükenmez kalem | %70 |
%40 |
| Silinebilir keçeli kalem | %65 |
%35 |
| Dolma kalem mürekkebi | %75 |
%45 |
| Kalıcı marker | %35 |
%25 |
| Matbaa / toner | %50 |
%30 |
Halının elyafı da sonucu değiştirir: yünde oran ortalama 10 puan yükselir, polipropilende 10 puan düşer.
Fiyat karşılığı
Mürekkep ön işlemi için ayrı bir kalem açmıyoruz. Halı hangi gruptaysa o gruptan fiyatlanır: makine dokuma, shaggy ve yün karışımı, el dokuma ve ipek için ayrı metrekare bantları vardır. Ölçü ve elyaf tespiti yapıldıktan sonra net fiyat verilir; belirlediğimiz minimum sipariş tutarı alım öncesinde bildirilir. Tekrarlanan çözücü turu gerektiren geniş lekelerde m² fiyatına %10-25 ilave uygulanır.
Sık sorulanlar
Mürekkep Lekesi Hakkında Sorular
Her zaman değil. Tesis kayıtlarımızda taze tükenmez kalem lekesinde tam çıkma oranı %70, kurumuş ve eski lekelerde %40 civarındadır. Kalıcı keçeli kalem ve matbaa mürekkebinde oran daha da düşer. Bu yüzden mürekkep lekesinde yazılı garanti vermiyoruz; işlem öncesi beklenen sonucu rakamla paylaşıyoruz.
Kontrolsüz dökmek yanlıştır. Alkol mürekkebin bağlayıcısını çözer ama aynı anda pigmenti sıvı hale getirip hav dibine ve tabana yayar. 3 santimlik bir leke bu şekilde 15 santimlik soluk bir haleye dönüşebilir. Alkol ancak beze emdirilerek, dıştan içe ve tampon yöntemiyle kullanılır.
Evet, kimyaları farklıdır. Tükenmez kalem yağ bazlı pastadır, glikol ve reçine içerir; yüzeyde durur ve çözücüye iyi yanıt verir. Keçeli kalem ise su ya da solvent bazlı boyar madde taşır, lifin içine hızla nüfuz eder. Kalıcı keçeli kalemlerde lif boyanmış sayılır ve çıkma oranı %25-35 bandına iner.
İlk 30 dakika kritik eşiktir. Bu sürede mürekkebin çözücüsü henüz uçmamıştır, pigment lif yüzeyinde durur. 24 saat sonra bağlayıcı reçine sertleşir ve pigment akrilik lifin gözeneğine oturur. Tesisimize taze gelen lekelerde sonuç, aynı lekenin bir hafta beklemiş halinden ortalama 30 puan daha iyidir.
Verebilir. Bu yüzden her mürekkep işleminden önce halının görünmeyen bir köşesinde nemli beyaz bez testi yapıyoruz. Bezde renk çıkarsa çözücü konsantrasyonunu düşürüyor, temas süresini 30 saniyeye indiriyor ve gerekiyorsa işlemi durduruyoruz. Renk kaybı riski lekeden büyükse müşteriye durumu söyleyip karar hakkını bırakıyoruz.
Standart tek nokta mürekkep ön işlemi için ek ücret almıyoruz; makine dokuma halı ile shaggy ve yün karışımları için ayrı metrekare bantlarımız geçerlidir ve ölçü ile elyaf tespiti yapıldıktan sonra net fiyat verilir. Geniş alana yayılmış, tekrarlanan çözücü turu gerektiren lekelerde m² fiyatına %10-25 ilave uygulanır ve bu ilave alım sırasında rakamla söylenir.
Hiçbir şey yapmayın, sadece lekeyi kuru bir bezle örtüp üzerine basılmasını engelleyin. Kalemin türünü hatırlıyorsanız söyleyin, mümkünse kalemi bize gösterin. Evde uygulanan sirke, limon, çamaşır suyu veya leke çıkarıcı spreyler tesiste kullanacağımız çözücünün etkisini düşürür ve işi zorlaştırır. Diğer sorular için SSS sayfamıza bakabilirsiniz.
Mürekkep Lekesi Beklemez
Halınızı bugün alalım. Kalem türünü telefonda söyleyin, ön işlem planını daha halı tesise gelmeden hazırlayalım. Sivas merkezde alım ve teslim ücretsizdir, standart teslim 3 iş günüdür.